Allantoin Nedir, Cilde Ne Faydası Var?

Allantoin nedir?

Allantoin, kozmetik ürünlerde cilt koşullandırıcı olarak kullanılan bir içeriktir. Kozmetik İçerik Güvenliği Uzman Paneli allantoini ve ilgili komplekslerini bu işlevle değerlendirdi ve incelenen ürün kategorileri ile yoğunlukları için güvenlik verisini yeterli buldu. [1] Bu bir “aktif madde” ya da “yenileyici” tanımı değil; etiketteki yeri çoğu zaman nemlendiricinin yardımcı bileşenleri arasındadır.

Nemlendiricilerin işleyişini anlatan bir derleme üç bileşen sınıfı tanımlar: kapatıcılar stratum korneumun (cildin en dış tabakası) yüzeyini örter, nem tutucular suyu dermisten epidermise çeker, yumuşatıcılar stratum korneuma karışır. [5] Allantoinin bu sınıflardan hangisine girdiğini kaynaklarımız söylemiyor; bu yüzden rehber onu yalnız “koşullandırıcı” diye anıyor. Bariyerin bütününü cilt bariyeri rehberi anlatıyor.

Allantoin nereden elde edilir?

Bu soru çok aranıyor; ancak kaynaklarımızda allantoinin bitkisel, hayvansal ya da sentetik kökenini anlatan bir çalışma yok. Bu yüzden burada “şu bitkiden gelir” ya da “salyangoz salgısından elde edilir” gibi bir cümle kurmuyoruz. Pratikte bilmen gereken şu: etikette yalnız “Allantoin” yazar ve bu ad maddenin nereden geldiğini göstermez. Köken senin için önemliyse üreticinin açıklamasına bakman gerekir.

Etikette allantoin nasıl yazılır?

İçerik listesinde (INCI) adı doğrudan “Allantoin” olarak geçer; Türkçe etiketlerde de çoğunlukla aynı yazım kullanılır. Kozmetikte bildirilen kullanım oranı en fazla %2 olduğu için [1] onu listenin başında değil, genellikle daha aşağıda ararsın. Listedeki sıranın ne anlattığını ve nerede yanıltabildiğini içerik listesi (INCI) okuma rehberi açıklıyor.

Allantoinin cilde faydaları neler?

Allantoinin cilde faydaları konusunda elimizdeki en sağlam şey uzun kozmetik kullanım geçmişi ve iyi güvenlik verisidir. [1] Yatıştırma, nem ve iz gibi popüler iddiaları insan cildinde ölçen kontrollü çalışma az; kaynaklarımızdaki tek büyük insan çalışması, %6 allantoinli kremin yara kapanmasında taşıyıcı kremi geçmediğini gösterdi. [2] Hayvan verisi ise yalnız bir mekanizma hipotezi sunar. [6]

Cildi yatıştırır mı?

Allantoin “yatıştırıcı” diye bilinir; ancak insan cildinde kızarıklık, batma ya da tahrişe karşı korumayı ölçen kontrollü bir çalışma kaynaklarımızda yok. Uzman panelin değerlendirmesi de bir etkinlik deneyi değildir; kızarıklık ya da nemlendirme konusunda klinik bir başarı göstermez. [1]

Elimizdeki tek ilgili veri bir hayvan çalışmasından geliyor: 60 dişi sıçanda açık yara modelinde %5 allantoinli losyonla 14 gün sonra doku bulguları iltihap yanıtının düzenlenmesiyle uyumlu bulundu. [6] Bu, insan cildinde ölçülmüş bir yatıştırma etkisi değil, bir mekanizma hipotezidir. Doğru ifade “yatıştırır” değil, “yatıştırıcı olarak kullanılır; bunu insanda ölçen çalışma az” olur. Yatıştırma konusunda centella asiatica rehberi ve panthenol rehberi kendi çalışmalarını ayrı ayrı anlatıyor.

Yara iyileşmesinde ne gösterildi?

Bu bölüm yalnız bağlam içindir; yara, yanık ve işlem sonrası bakım için öneri vermez. Kaynaklarımızdaki tek büyük insan çalışması, nadir ve ağır bir kalıtsal deri hastalığı olan epidermolizis bülloza tanılı 169 hastada yapıldı. Hastalar 3 ay boyunca günde bir kez tüm vücuda %6 allantoinli krem ya da allantoinsiz taşıyıcı uyguladı (faz 3, çok merkezli, çift kör). Hedef yaranın tam kapanma süresinde ve 3 ayda tam kapanan hasta oranında iki grup arasında anlamlı fark bulunmadı; krem iyi tolere edildi. [2]

Bu sonucu iki yönde okumak gerekir. Bir yandan allantoin yara kapanmasında taşıyıcıdan üstün çıkmadı; diğer yandan ağır bir hastalıkta elde edilen sonuç sağlıklı cilde doğrudan genellenmez. Alt grup eğilimleri sonradan yapılan analizlerdir ve bu rehberde kullanılmaz. Sıçanda %5 allantoinli losyonla normal derinin daha hızlı yeniden oluştuğu bildirildi; bu hayvan verisidir ve insan cildinde ölçülmedi. [6] Yaran, yanığın ya da kapanmayan bir cilt sorunun varsa hekime başvur.

Nemlendirir mi?

Allantoinin tek başına cilt nemini ya da transepidermal su kaybını (cilt yüzeyinden buharlaşan su) ölçen bir çalışma kaynaklarımızda yok. Nemlendiricilerin bir bütün olarak birçok çalışmada su kaybını iyileştirdiği bildirildi; [5] ancak bu bulgu formülün tamamına aittir, içindeki tek bir içeriğe değil.

Formüller arasında büyük farklar vardır: bazı nemlendiriciler cildin durumunu kötüleştirebilir, bazıları görünümü ve bariyer işlevini daha iyi hâle getirir; etken madde sayılmayan yardımcı maddeler bile ciltte sanıldığından belirgin etkiler gösterebilir. [3] Bu yüzden “allantoinli krem nemlendirdi” cümlesini “bu formül nemlendirdi” diye okumak daha doğru. Nemlendirici seçerken bütün formüle nasıl bakılacağını nemlendirici rehberi anlatıyor.

Sivilce izi ve lekelere iyi gelir mi?

Bunu gösteren bir çalışma yok. Sivilce izi, leke, sivilce, kırışıklık ya da gözenek için allantoini test eden bir çalışma kaynaklarımızda bulunmuyor; bu yüzden “iz giderir” ya da “leke açar” yazmıyoruz. Akneye uygun olduğunu iddia eden 52 nemlendiricinin incelendiği bir analizde ürünlerin %92’si iltihap giderici özellikli bir bileşen içeriyordu; ancak bu bir ürün bileşen analizidir, etkinliği test etmez ve allantoini ayrıca anmaz. [7] İz ve leke için nelerin çalışıldığını sivilce izleri rehberi ve cilt lekeleri rehberi anlatıyor.

Allantoin içeren kremlerde neye bakılmalı?

Allantoin içeren kremler arasında seçim yaparken markaya değil etikete bak: allantoinin listede bulunup bulunmadığı, ürünün tipi, kokusuz ve sade bir formül olup olmadığı ve geri kalan içerikler. Uzman panel allantoini incelenen ürün kategorileri ve yoğunlukları için güvenli buldu; [1] ancak kremin cildindeki etkisini allantoin değil, formülün bütünü belirler. [3]

Cildin kuru hissediyorsa kapatıcı ve nem tutucu bileşenler taşıyan bir formül seç; nemlendiricilerin su kaybını iyileştirdiği bulgusu bu bütüne aittir. [5] Ürün tipi de önemli: durulanan bir temizleyicideki allantoin ciltte çok kısa kalır, ciltte kalan bir krem ya da losyon ise uzun süre temas eder. İki ürün tipini karşılaştıran bir çalışma yok; bu pratik bir akıl yürütmedir.

Kremlerde yüzde kaç allantoin bulunur?

Uzman panel raporunda allantoin için bildirilen kozmetik kullanım yoğunluğu en fazla %2’dir; bazı allantoin komplekslerinde kullanım ve yoğunluk verisi eksiktir. [1] %6 oranı yalnız epidermolizis büllozada yapılan araştırma kreminde kullanıldı ve o çalışmada taşıyıcıyı geçmedi. [2] Belirli bir yüzdenin daha etkili olduğunu gösteren bir karşılaştırma yok; “daha yüksek daha iyi” varsayımının dayanağı bulunmuyor.

Allantoin krem nasıl kullanılır?

Kaynaklarımızdaki tek insan çalışmasında krem günde bir kez uygulandı; bu bir öneri değil, çalışma bilgisidir. [2] Aşağıdaki sıra pratik öneridir:

1. Temizle. Nazik bir temizleyiciden sonra cildi kurula.
2. Varsa serumu sür. Su bazlı serumlar kremden önce gelir.
3. Allantoinli kremi ince bir tabaka hâlinde uygula. Ayrı bir “allantoin kremi” şart değil; nemlendiricin zaten içeriyorsa o yeter.
4. Gündüz güneş koruyucuyu en sona bırak. Allantoin güneşten korumaz.

Kullanırken ne beklemelisin? Allantoinli bir üründen beklenebilecek şey, formülün bütününden gelen nem ve rahatlık hissidir; allantoine özgü, hafta hafta izlenebilen bir değişimi gösteren çalışma yok. İlk günlerde batma, kızarıklık ya da kaşıntı artarsa bunu alışma dönemi sayma; ürünü bırak. Birkaç hafta sonra fark görmüyorsan üstüne yeni ürün eklemek yerine temizleyiciyi ve rutinin bütününü gözden geçir.

Allantoinin zararları var mı?

Bilinen zararları az. Uzman panel, incelenen ürün kategorileri ve yoğunlukları için güvenlik verisini yeterli buldu; [1] %6’lık krem 3 ay boyunca hasta grubunda iyi tolere edildi. [2] Yine de “tamamen güvenli”, “herkes için uygun” ya da “hipoalerjenik” demek doğru olmaz: değerlendirme 2010 tarihli ve yalnız incelenen kullanım biçimleri için geçerli; tolerans verisi de ağır bir hastalık grubundan geliyor.

“Allantoin zararlı mı” diye soranların çoğu aslında iki şeyi merak ediyor: alerji ve hassas ciltte tepki.

Alerji yapar mı?

Allantoine özgü kontakt alerji sıklığını veren bir çalışma kaynaklarımızda yok; bu yüzden “hiç alerji yapmaz” diyemeyiz. Her kozmetik içerik gibi allantoinli bir ürün de kızarıklık ya da kaşıntı yapabilir; bunun allantoinden mi, parfüm ya da koruyucu gibi başka bir bileşenden mi geldiğini evde ayırt edemezsin. Alerjik kontakt dermatit, yüz kızarıklığının olası nedenleri arasında sayılır. [8] Ürünle birlikte kızarıklık ya da kaşıntı artıyorsa kullanmayı bırak ve dermatoloğa başvur; gerekirse yama testiyle sorumlu bileşen aranır. Yeni ürünü birkaç gün küçük bir alanda denemek pratik bir önlemdir; alerji testinin yerine geçmez.

Hassas ve kızarık ciltte kullanılır mı?

Hassas cilt tanımlı bir grupta allantoini test eden çalışma kaynaklarımızda yok. Allantoin, hassas cilt için pazarlanan ürünlerde sık görülür; ancak bu ürünlerin hassas ciltte ölçülmüş bir sonucu yok. Genel tolerans verisi iyi, [1] gerisi küçük alanda deneme ve gözlemdir.

Yüzdeki kızarıklık ise tek bir durum değildir: rozasea, demodikoz, alerjik kontakt dermatit, ilaca bağlı kızarıklık ve duygusal kızarma gibi birçok nedeni olabilir; bu liste tam değildir ve kendi kendine tanı için kullanılamaz. [8] Süren kızarıklığı bir kremle örtmeye çalışmak yerine nedenini dermatologla netleştir; olası nedenleri yüzde kızarıklık rehberi anlatıyor.

Hamilelikte allantoin kullanılır mı?

Allantoine özel bir gebelik ya da emzirme çalışması bulamadık. Gebelikte kullanılan cilt bakım ürünlerinin çoğu lokal etki gösterir ve vücutta çok düşük düzeylere ulaşır; istisnalar vardır. [4] Bu genel bilgi 2011 tarihli kısa bir değerlendirmeden geliyor ve belirli bir ürünün güvenli olduğunu göstermez. Kullandığın ürünün tamamını hekiminle değerlendir; gebelikte rutini nasıl sadeleştireceğini hamilelikte cilt bakımı rehberi anlatıyor.

Sık sorulan sorular

Allantoin krem ne işe yarar?

Allantoin krem, formülün koşullandırıcı bileşenlerinden birini öne çıkaran bir nemlendiricidir; tek başına ölçülmüş bir tedavi etkisi yok. Uzman panel allantoini cilt koşullandırıcı olarak değerlendirdi; [1] insan cildinde yara kapanmasını ölçen büyük çalışmada ise %6’lık krem taşıyıcıyı geçmedi. [2] Kremden beklediğin nem ve rahatlık, içindeki kapatıcı ve nem tutucu bileşenlerle birlikte gelir. [5]

Allantoin ve panthenol birlikte kullanılır mı?

Kullanılabilir; ikisini birlikte test eden bir çalışma yok, birlikte kullanılmamaları için bilinen bir neden de yok. Aynı formülde ikisini birden görmek yaygındır; bu pratik bir gözlemdir, ölçülmüş bir “birbirini güçlendirme” etkisi değil. Panthenolün kendi bulgularını panthenol rehberi anlatıyor.

Allantoin niacinamide ile kullanılır mı?

Evet, pratikte birlikte kullanılabilir; ikisini birlikte test eden çalışma yok, bilinen bir çakışma da yok. Niacinamide (niasinamid, B3 vitamininin bir formu) genellikle serum biçiminde, allantoin ise nemlendiricinin içinde gelir; serumu önce, kremi sonra sürmek yeterlidir. Aynı hafta iki yeni ürünü birden başlatma; tepki olursa kaynağını ayırt edemezsin. Niacinamide’in çalışmalarını niacinamide rehberi anlatıyor.

Kaynaklar

1. Becker LC, Bergfeld WF, Belsito DV, et al. Final report of the safety assessment of allantoin and its related complexes. Int J Toxicol. 2010;29(3 Suppl):84S-97S. PubMed · DOI
2. Paller AS, Browning J, Nikolic M, et al. Efficacy and tolerability of the investigational topical cream SD-101 (6% allantoin) in patients with epidermolysis bullosa: a phase 3, randomized, double-blind, vehicle-controlled trial (ESSENCE study). Orphanet J Rare Dis. 2020;15(1):158. PubMed · DOI
3. Lodén M. Role of topical emollients and moisturizers in the treatment of dry skin barrier disorders. Am J Clin Dermatol. 2003;4(11):771-788. PubMed · DOI
4. Bozzo P, Chua-Gocheco A, Einarson A. Safety of skin care products during pregnancy. Can Fam Physician. 2011;57(6):665-667. PubMed
5. Rajkumar J, Chandan N, Lio P, Shi V. The Skin Barrier and Moisturization: Function, Disruption, and Mechanisms of Repair. Skin Pharmacol Physiol. 2023;36(4):174-185. PubMed · DOI
6. Araújo LU, Grabe-Guimarães A, Mosqueira VC, Carneiro CM, Silva-Barcellos NM. Profile of wound healing process induced by allantoin. Acta Cir Bras. 2010;25(5):460-466. PubMed · DOI
7. Chularojanamontri L, Tuchinda P, Kulthanan K, Pongparit K. Moisturizers for Acne: What are their Constituents? J Clin Aesthet Dermatol. 2014;7(5):36-44. PubMed
8. Dessinioti C, Antoniou C. The “red face”: Not always rosacea. Clin Dermatol. 2017;35(2):201-206. PubMed · DOI